W wielu gałęziach przemysłu części zrobione z blachy powstają nie przez klasyczne skrawanie, lecz za pomocą odkształcania materiału. Jedną z metod używanych w takim procesie jest tłoczenie, które daje możliwość nadawać arkuszom metalu dany kształt przy użyciu należycie przygotowanych narzędzi. W współzależności od konstrukcji części, rodzaju materiału i oczekiwanej geometrii wykorzystuje się różnorodne odmiany tego procesu.

Elementy tłoczone mogą mieć zarówno zwykłą, płaską formę z otworami albo przetłoczeniami, jak i bardziej złożony kształt przestrzenny. W praktyce bardzo duże znaczenie ma już stopień przygotowania projektu, ponieważ niewłaściwie dobrane promienie gięcia, grubość materiału czy sposób rozmieszczenia otworów mogą w przyszłości utrudniać właściwe wykonanie detalu.

Samo tłoczenie polega na kontrolowanym odkształceniu materiału wśród należycie dopasowanymi częściami narzędzia. W zależności od zadania blacha może być wyginana, wycinana, dziurkowana, rozciągana albo formowana w bardziej rozbudowany sposób. Poszczególne operacje mogą być realizowane osobno lub połączone w jednym cyklu produkcyjnym. Ważne jest ponadto uwzględnienie właściwości konkretnego materiału. Blachy różnią się podatnością na odkształcenia, sprężynowaniem a także zachowaniem podczas formowania, dlatego parametry przyjęte dla jednego gatunku nie zawsze można wprost zastosować przy innym. W praktyce znaczenie ma również stan powierzchni, grubość arkusza i dokładność utworzenia narzędzi. Właściwie każdy z tych czynników może wpływać na końcowy wymiar i wygląd części.

Tłoczenie metalu znajduje wykorzystanie przy wykonywaniu podzespołów o powtarzalnych wymiarach, szczególnie wówczas, gdy niezbędne jest pozyskanie większej liczby podobnych szczegółów. Przy należycie zaprojektowanym procesie można ograniczyć liczbę dodatkowych operacji, jednak nie znaczy to, że każdy kształt nadaje się do stworzenia w ten sam sposób. Przy bardziej wymagających elementach należy przemyśleć kierunek włókien materiału, miejsca ewentualnego pękania oraz możliwość powstawania fałd. Znaczenie moraz kolejność poszczególnych operacji. Czasem szczegół, który na rysunku technicznym wygląda na intuicyjny, wymaga kilku etapów formowania, ponieważ próba uzyskania całego kształtu jednocześnie mogłaby prowadzić do odkształceń albo utraty wymaganych wymiarów. Dlatego technologia utworzenia jest ściśle związana z konstrukcją samego szczegółu.

Na końcową jakość wpływa także kontrola części po wykonaniu. W przypadku elementów tłoczonych kontroluje się w głównej mierze podstawowe wymiary, położenie otworów, kształt powierzchni oraz występowanie widocznych uszkodzeń materiału. Przy produkcji seryjnej bardzo ważna staje się wielokrotność, ponieważ niewielkie różnice między kolejnymi partiami mogą mieć znaczenie podczas późniejszego montażu. Nie bez znaczenia pozostaje także stan narzędzi. Ich zużycie może stopniowo przemieniać warunki procesu, a w konsekwencji wpływać na geometrię wykonywanych części. Z tego powodu przy projektowaniu i prowadzeniu procesu tłoczenia bierze się pod uwagę nie tylko i wyłącznie sam sposób uformowania blachy, lecz również materiał, narzędzia, kolejność operacji oraz wymagania dotyczące gotowego szczegółu.

Warto sprawdzić: transfer produkcji.